Szukaj: w


recenzje

Jason and the Argonauts (Jazon i Argonauci)


Ray Harryhausen, Charles Schneer i Bernard Herrmann – to trio przesz這 do historii kina fantastycznego lat 50. i 60. Pierwszy z nich odpowiedzialny by za animacj poklatkow (dzi ju co prawda przestarza陰, ale w jaki spos鏏 absolutnie wyj徠kow), drugi za produkcj, a trzeci za muzyk. Panowie najpierw zrealizowali Si鏚m podr騜 Sindbada, opowie嗆 o legendarnym 瞠glarzu, a w dalszej kolejno軼i Trzy podr騜e Gulivera, adaptacj klasycznej powie軼i Jonathana Swifta, oraz dwie adaptacje przygod闚ek Juliusza Verna'a, Podr騜 do wn皻rza Ziemi i Tajemnicz wysp. Po sze軼iu latach od premiery Si鏚mej podr騜y Sindbada przyszed czas na ostatni i najwi瘯sz produkcj tego wyj徠kowego teamu, Jazona i Argonaut闚. Za kamer obrazu stan掖 Don Chaffey.


Histori Jazona, kt鏎 opisa Apolloniusz z Rodos w swojej Argonautice, zna pewnie ka盥y, kto cho troch interesowa si mitologi greck. Dzielny i waleczny m這dzieniec zostaje wys豉ny na niebezpieczn misj, kt鏎ej celem jest zdobycie wielkiego skarbu, tzw. Z這tego Runa. Do pomocy otrzymuje 51 wojownik闚, w tym s造nnego Herkulesa, a tak瞠 statek Argo. Podczas wyprawy Jazon poznaje r闚nie swoj przysz陰 ukochan, Mede.

Warto wspomnie, 瞠 w pierwszych materia豉ch prasowych jako kompozytor widnia Mario Nascimbene, autor pami皻nej 軼ie磬i d德i瘯owej do Wiking闚 Richarda Fleischera. Sam zainteresowany po latach przyzna jednak, 瞠 w owym czasie nikt nie przedstawi mu takowej propozycji. Przyczyn ca貫go zamieszania by豉 dezinformacja w鈔鏚 decydent闚, kt鏎zy planowali zatrudni W這cha, gdyby Herrmann odrzuci ofert napisania muzyki do filmu Chaffey'a. Tw鏎ca kultowej 軼ie磬i d德i瘯owej do Psychozy i Zawrotu g這wy zaanga穎wa si jednak w projekt, przez co Nasicmbene o swoim potencjalnym anga簑 w og鏊e nie mia okazji si dowiedzie. Tak na marginesie, kilka lat p騧niej Nascimbene doczeka si swojej szansy od Schneera i Harryhausena – w 1967 zilustrowa stworzony przez ten duet film Milion lat przed nasz er. Wr鵵my jednak do partytury przygotowanej przez Herrmanna.

Przez wiele lat 軼ie磬a d德i瘯owa z Jazona i Argonaut闚 nie by豉 dost瘼na na osobnym wydawnictwie. Jedynymi albumami, na kt鏎ych mogli鄉y spotka jej fragmenty, by造 rozmaite kompilacje. W pe軟ej okaza這軼i trafi豉 na rynek dopiero pod postaci wydanego przez wytw鏎ni Intrada re-recordingu, dokonanego przez Sinfonia of London pod batut Bruce Broughtona w 1998 roku. Ju na wst瘼ie nale篡 napisa, 瞠 nie jest to dok豉dne odzwierciedlenie tego, co mo瞠my us造sze w trakcie seansu. Ot騜 na etapie postprodukcji wprowadzono kilka zmian do 軼ie磬i d德i瘯owej, np. w danej scenie zast徙iono specjalnie napisan muzyk Herrmanna repryz innej kompozycji z filmu. Zawarty na p造cie materia obejmuje oryginaln wizj ameryka雟kiego artysty.

Herrmann podszed do widowiska Chaffey'a w konceptualny spos鏏. Przede wszystkim zrezygnowa ca趾owicie z sekcji smyczkowej, co te jest, mo積a powiedzie, ca趾owitym przeciwie雟twem pami皻nego score'u z Psychozy, kt鏎y by oparty jedynie na tej grupie instrument闚 (jest to jeden z wielu dowod闚 na kompozytorsk elastyczno嗆 Amerykanina). Herrmann r闚nowa篡 jednak nieobecno嗆 smyczk闚 rozszerzeniem aparatu wykonawczego w pozosta造ch sekcjach, zw豉szcza w鈔鏚 instrument闚 d皻ych i perkusyjnych, kt鏎e staj si przedmiotem zabaw z artykulacj i dynamik. I tak te mitologiczne widowisko otrzyma這 score godny prawdziwego kina sanda這wego.


Sercem recenzowanej 軼ie磬i d德i瘯owej jest gromka, oparta na chwytliwej melodii, fanfara, funkcjonuj帷a jako temat Argonaut闚. Jest to z pewno軼i jeden z najbardziej donios造ch utwor闚 w karierze Herrmanna, w pracy blach i kot堯w odrobin przypominaj帷y kilka lat starsz introdukcj kompozycji Bugler's Dream L廩 Arnauda. Muskularna i soczy軼ie brzmi帷a sekcja d皻a 鈍ietnie nadaje, tak wa積y z perspektywy opowiadanej historii, heroiczny wyd德i瘯 filmowemu prologowi.

Jak niemal w ka盥ym w filmie, w kt鏎ym macza palce Harryhausen, tak i w Jazonie i Argonautach gwo寮ziem programu s sceny z animacja poklatkow. Inspiruj帷e sekwencje i tym razem przek豉daj si na nietypowe rozwi您ania ilustracyjne. Pierwsz z nich, i zarazem jedn z najlepszych w dorobku ameryka雟kiego mistrza efekt闚 specjalnych, jest walka Argonaut闚 z gigantycznym Talosem (mityczny tytan wypada doprawdy imponuj帷o!). Herrmann stworzy dla niego pot篹ny, czteronutowy temat, rozpisany na tr帳ki i waltornie, kt鏎ym towarzysz marszowe kot造 i charakterystyczne „zawycia” sekcji d皻ej, 鈍ietnie podkre郵aj帷e uczucie zagro瞠nia, a kt鏎e mo積a uzna za odleg造ch protoplast闚 s造nnego basu z Incepcji Hansa Zimmera.

Muzyczne wizualizacje dotycz tak瞠 innych produkt闚 wyobra幡i Harryhausena. Kolejna porcja intensywnej muzyki czeka na nas w bloku kompozycji po鈍i璚onych starciu Argonaut闚 z Trytonem. W pierwszej cz窷ci us造szymy niezwykle ostre partie klarnet闚 i fagot闚 (dopisek Herrmanna na oryginalnej partyturze - „with ferocity”, czyli „z zaciek這軼i”, m闚i sam za siebie), a w drugiej odpowiednio przetestowana zostaje sekcja d皻a. Podobnie indywidualn ilustracj otrzyma造 harpie, czyli z貫 kobiety-ptaki, kt鏎e umuzycznione zosta造 przeplatanymi ze sob, szale鎍zymi partiami na instrumenty d皻e drewniane, kt鏎ym asystuj blachy i piskliwa harfa. Z kolei dla hydry Herrmann napisa szybkie glissanda na sekcj d皻, co te sprawnie odwzorowuje wij帷e i gi皻kie g這wy potwora. W owym materiale pobrz瘯uj echa innej partytury Herrmanna napisanej dla Harryhausena i Scheera, Tajemniczej wyspy. Uwa積e ucho wychwyci te fragmenty 鈔edniowiecznego Dies Irae.

Punktem kulminacyjnym filmu jest scena potyczki Jazona i jego wojownik闚 z kr鏊em Kolchidy i powsta造mi z z瑿闚 hydry szkieletami. Sama sekwencja jest w jaki spos鏏 rozwini璚iem pomys逝 z Si鏚mej podr騜y Sindbada. W tamtym filmie s造nny 瞠glarz pojedynkowa si jednak tylko z jednym ko軼ianym jegomo軼iem, a w Jazonie i argonautach mamy do czynienia z kilkoma szkieletami. 荑 scen mo積a uzna za jedno z najwi瘯szych osi庵ni耩 Harryhausena (nomen omen, zar闚no Si鏚ma podr騜 Sindbada, jak i Jazon i Argonauci otrzyma造 Oscara za najlepsze efekty specjalne). Tym razem Herrmann napisa mniej groteskow, a za to bardziej drapie積 i agresywn ilustracj. Warto jednak zwr鏂i uwag, 瞠 zar闚no A Dule With Skeleton z Si鏚mej podr騜y Sindbada, jak i Scherzo Macabre z recenzowanego soundtracku, stosuj ten sam chwyt instrumentacyjny, a mianowicie szalone partie na ksylofon, kt鏎e maj odnosi si do klekotu ko軼i. Nie jest to jednak autorski pomys Herrmanna - analogiczne rozwi您anie zastosowa kilkadziesi徠 lat wcze郾iej Camille Saint-Seans w swoim Danse Macabre. Scherzo Macabre to jakkolwiek prawdziwy popis umiej皻no軼i Amerykanina, cho nale篡 zaznaczy, 瞠 utw鏎 ten to tak naprawd odpowiednio zaaran穎wana druga cz窷 Nocturne and Scherzo, jednego z jego koncertowych dzie.


Nieco urozmaicenia do generalnie epickiej partytury Herrmanna wprowadzaj fragmenty pr鏏uj帷e imitowa 闚czesn muzyk 廝鏚這w (nie wiemy o niej zbyt wiele, to te Amerykanin m鏬 sobie pozwoli na r騜ne pomys造). Chwytliwie wypada zw豉szcza The Feat, ilustracja rytualnych ta鎍闚 w obozie Peliasa. Drugim tego typu utworem jest Temple Dance, kt鏎y r闚nie trafi pod scen ta鎍a, tym razem na dworze kr鏊a Kolchidy. Pocz徠ek przypomina mi odrobin przygrywk z The Kitchen and Orgy z Conana Barbarzy鎍y Basila Poledourisa (podobne zastosowanie fagot闚 i tamburyn闚 w warstwie rytmicznej), cho sama melodia ma zabarwienie raczej arabskie. Nie幢e podkre郵a to egzotyk kolchidzkiego kr鏊estwa.

Chwili wyciszenia od rozbuchanych instrumentacji dodaje tak瞠 ciep造 i liryczny motyw Hery (grecka bogini cz瘰to pojawia豉 si jako posta negatywna, jednak w micie o Jazonie pomaga g堯wnemu bohaterowi w osi庵ni璚iu celu) i mi這sny (w徠ek romansu Jazona z Mede nie zosta szczeg鏊nie rozwini皻y, to te takowego materia逝 jest raczej niewiele). Sporo miejsca zajmuje natomiast do嗆 typowy dla Herrmanna underscore, oparty g堯wnie na dwunutowych frazach instrument闚 d皻ych drewnianych b康 blaszanych. W wielu miejscach jest on jakoby 篡wcem przepisany ze 軼ie磬i d德i瘯owej z Podr騜y do wn皻rza Ziemi.

Po zapoznaniu si z powy窺zymi analizami mo積a doj嗆 wniosku, 瞠 soundtrack z Jazona i Argonaut闚 jest dzie貫m, w kt鏎ym 豉two doszuka si zbie積o軼i z innymi pracami Herrmanna. Tymczasem na wy瞠j wymienionych tytu豉ch nie ko鎍zy si lista inspiracji i powt鏎ze. Przyk豉dem jest chocia瘺y Acastus and Jason Fight, w kt鏎ym us造szymy niemal瞠 te same rozwi您ania, co w The Rope z Trapera z Kentucky z 1955 roku. 毒鏚豉 wskazuj tak瞠 na cytowanie przez Herrmanna w Jazonie i Argonautach jego 軼ie磬i d德i瘯owej z Beneath the 12-Mile Reef z 1953 roku, a tak瞠 muzyki z audycji radiowych, nad kt鏎ymi pracowa na prze這mie lat 20. i 30. A zatem faktycznie, recenzowana partytura, cho posiada z pewno軼i kilka nowatorskich pomys堯w, nie stroni od si璕ania do starszych dzie Amerykanina.

Nie zmienia to jednak faktu, 瞠 Jazon i Argonauci ma w sobie wszystko, za co Bernard Herrmann zyska sobie miano jednego z najbardziej znacz帷ych kompozytor闚 w historii Hollywood. Jest tutaj niezwyk貫 wprost bogactwo instrumentacyjne, zabawy z artykulacj, pomys這wo嗆, a tak瞠 kilka pami皻nych kompozycji, z chwytliwym tematem Argonaut闚, czy ilustracj kulminacyjnej walki. Kolejne pochwa造 nale膨 si jeszcze tym, kt鏎zy odpowiedzialni byli za pieczo這wit rekonstrukcj partytury, albowiem ostateczny efekt, kt鏎y mo瞠my podziwia na recenzowanym wydawnictwie, jest wi璚ej ni zadowalaj帷y. Co prawda cytaty z wcze郾iejszych prac Herrmanna rzucaj poniek康 cie na recenzowan 軼ie磬 d德i瘯ow, niemniej nie spos鏏 po prostu nie doceni jej z這穎no軼i zar闚no w kontek軼ie filmowej ilustracji, jak i autonomicznego s逝chowiska.





Inne recenzje z serii:
  • Si鏚ma podr騜 Sindbada
  • Podr騜 do wn皻rza Ziemi
  • Trzy 鈍iaty Gulivera
  • Tajemnicza Wyspa

    Nasza ocena
    Oryginalno嗆 軼ie磬i:
    Muzyka w filmie:
    Muzyka na p造cie:
    OCENA OG粌NA:
    Lista utwor闚
    • 1. Jason Prelude (01:54)
    • 2. The Prophecy/The Battle (03:31)
    • 3. River Bank (01:42)
    • 4. The Feast (00:59)
    • 5. The Oak Grove/The Ascension (01:50)
    • 6. Mount Olympus (00:30)
    • 7.The Olympic Games (01:14)
    • 8. Departure (02:11)
    • 9. Hera's Effigy (01:43)
    • 10. Argo (01:33)
    • 11. The Titans/The Chamber/The Door (02:51)
    • 12. Talos/The Boat/The Wreck (04:30)
    • 13. Hera Speaks (00:57)
    • 14. The Attack/Talos Heel/ Talos Death (03:21)
    • 15. Sorrow/Hera's Warning (01:40)
    • 16. The Harpies (01:46)
    • 17. The Nets/The Rope/The Cage (02:32)
    • 18. Medea's Ship (01:31)
    • 19. Triton (02:25)
    • 20. Medea (01:59)
    • 21. Acastus and Jason Fight (01:17)
    • 22. Temple Dance (02:24)
    • 23. The Glade/The Golden Fleece (01:06)
    • 24. The Hydra/The Hydra Fight (04:15)
    • 25. The Stolen Fleece/The Teeth (02:18)
    • 26. The Path/The Cure (02:06)
    • 27. Hydra's Teeth/Skeletons/Attack (02:04)
    • 28. Scherzo Macabre (03:32)
    • 29. Finale (01:27)
    Czas trwania: 61:08
    Komentarze
    Micha Turkowski 2017-10-18
    14:58
    Wyborny temat, masa kapitalnych utwor闚 (Prophecy, Talos!), kapitalne nagranie i wykonanie. M鎩 ulubiony Herrmann!

  • Jason and the Argonauts (Jazon i Argonauci)

    Kompozytor:

    • Bernard Herrmann

    Dyrygent:

    • Bruce Broughton

    Wykonawcy:

    • Sinfonia of London

    Wydawca:

    • Intrada (1963/1998)

    Producent:

    • Douglass Fake

    R E K L A M A





    NASI PARTNERZY:




    Poki.pl
    Grydladzieci.pl

     
    Strona hostowana przez
    www.twojastrona.pl
    Copyright © 2005-2018 FilmMusic.pl.
    Wszelkie materia造 multimedialne wykorzystane na tej stronie s逝膨 jedynie celom informacyjnym.
    Projekt i wykonanie