Szukaj: w


recenzje

Runaway (Ucieczka)



Spo鈔鏚 wielu „pierwszoligowych” kompozytor闚 dzia豉j帷ych w Hollywood na prze這mie lat 70. i 80., tylko nieliczni dali si totalnie porwa fascynacji coraz pr篹niej rozwijaj帷ej si elektroniki. Tak po prawdzie przygoda Goldsmitha z syntetycznymi 鈔odkami muzycznego wyrazu rozpocz窸a si ju w latach 60., kiedy za pomoc kilku prostych zabieg闚 stworzy specyficzn, „zimn” tekstur w filmie Freud. P騧niejsze lata przynosi造 kolejne eksperymenty na tym polu, czego najlepszym przyk豉dem jest bardziej odwa積a pod tym wzgl璠em Ucieczka Logana. Dwie dekady testowania r騜nego rodzaju sprz皻u, programowania i designerskich eksperyment闚 w 陰czeniu z organicznym, symfonicznym brzmieniem, pozwoli造 wypracowa optymaln formu喚 zar闚no dla kina akcji, thriller闚, ale i dramat闚. Mimo tego, podj皻y w 1984 roku projekt zak豉daj帷y oparcie ca貫j konstrukcji 軼ie磬i d德i瘯owej na elektronice, okaza si jednym z najbardziej wymagaj帷ych w karierze Amerykanina. O jaki film chodzi?

Ucieczka (Runaway) w re篡serii Michaela Crichtona, to futurystyczna wizja 鈍iata pe軟ego robot闚 wyr璚zaj帷ych cz這wieka w r騜norakich czynno軼iach. Cho stanowi nieodzowny element ludzkiego 篡cia, czasami ulegaj awariom prowadz帷ym do dramat闚. I w豉郾ie zapobieganiem lub usuwaniem skutk闚 takowych zajmuje si sier瘸nt Jack Ramsay. Wraz z now partnerk, Karen Thompson, wpadaj na trop spisku, kt鏎ego celem jest tworzenie robot闚-zab鎩c闚. Jednym z cel闚 psychopaty staje si syn Ramsaya, Bobby. W tle tego wszystkiego majacz r闚nie traumatyczne wydarzenia z przesz這軼i policjanta, kt鏎e rzutuj na jego chor ambicj w zapobieganiu tragediom. Historia ta prowadzi nas wi璚 jak po sznurku do emocjonuj帷ego fina逝. Dosy przewidywalnego jak na kreatywne mo磧iwo軼i Crichtona – autora m.in. 如i帷zki, Wielkiego napadu na poci庵 czy Parku Jurajskiego. Nie da si ukry, 瞠 tw鏎ca tego filmu dzia豉 pod wp造wem coraz cz窷ciej podejmowanej publicznie kwestii sztucznej inteligencji – tak silnie dzia豉j帷ej na wyobra幡i mi這郾ik闚 kina po sukcesie dw鏂h flagowych film闚 oscyluj帷ych wok馧 tej tematyki: Terminatora i υwcy android闚. Sukcesu finansowego i artystycznego tych produkcji Ucieczka nigdy nie powt鏎zy豉, a krytyka by豉 bardzo pow軼i庵liwa w wyra瘸niu swojego entuzjazmu. Si陰 rzeczy obraz Crichtona zapisa si w 鈍iadomo軼i mi這郾ik闚 kina akcji, staj帷 si po wielu latach nawet swoistego rodzaju symbolem tamtej epoki. Oczywi軼ie wiele w tym wszystkim sentymentu do tw鏎czo軼i re篡sera i doborowej obsady, cho zapewne s i tacy, kt鏎zy szczer sympati darz nadgryzione z瑿em czasu widowisko. Tak瞠 i 軼ie磬 d德i瘯ow, na kt鏎ej wyra幡ie odcisn掖 swoje pi皻no duch lat 80.

Michael Crichton by zaskoczony propozycj Goldsmitha, aby jego futurystyczn wizj zrobotyzowanego 鈍iata zilustrowa tylko i wy陰cznie za pomoc elektronicznych 鈔odk闚 wyrazu. Niemniej jednak przysta na ten pomys, a sam kompozytor nie do ko鎍a jeszcze zdawa sobie spraw z tego ile go b璠zie kosztowa豉 ta fanaberia. Dos這wnie! Bo wynaj璚ie odpowiednio wyposa穎nego studia na 4 tygodnie i op豉cenie wszystkich pracownik闚 (nawet nie bior帷ych udzia逝 w nagraniu) wyci庵n窸o z kieszeni producent闚 znacznie wi璚ej ani瞠li tradycyjne sesje z orkiestr. Jakby tego by這 ma這, ca造 proces tw鏎czy wywraca do g鏎y nogami sens tego dzia豉nia, bowiem wi瘯szo嗆 partytury powsta豉 na papierze, w tradycyjny spos鏏. Dopiero wej軼ie do studia pozwoli這 prze這篡 zapiski nutowe na elektroniczne sample. I tu pojawi si najwi瘯szy problem, bo o ile przepisanie poszczeg鏊nych melodii i zbudowanie tekstur pod muzyczn akcj nie stanowi這 wi瘯szego problemu, wszak Goldsmith czyni to ju od lat, to takowy wyr鏀 na najbardziej delikatnej dla filmowej narracji p豉szczy幡ie – na p豉szczy幡ie dramaturgicznej. Nie豉two by這 zbudowa emocje na zaprogramowanych teksturach, szczeg鏊nie, gdy takowe postrzega這 si do tej pory przez pryzmat stricte klasycznych, organicznych barw muzycznych. Z pomoc przyszed syn Goldsmitha, Joel, kt鏎y wiele miesi璚y sp璠zi na przygotowywaniu odpowiednich bank闚 brzmie dla siebie i swojego ojca. Nie oby這 si r闚nie bez eksperyment闚, co w przypadku Jerry’ego wi您a這 si z pocz徠kowym wyprowadzaniem linii basowej, rytmiki i powolnym nak豉daniem na to pozosta造ch element闚 faktury. Summa summarum, po kilku tygodniach pr鏏 i b喚d闚 uda這 si stworzy po膨dan ilustracj. Jaki by tego efekt?

Niezwykle trudno z perspektywy minionych 30 lat opisywa tak prac, jak Runaway. Na pewno w momencie premiery filmu ilustracja Goldsmitha by豉 produktem godnym swoich czas闚 – 鈍ietnie utylizuj帷ym 闚czesne standardy brzmieniowe dziel帷e przestrze mi璠zy wczesn inkarnacj electropopu, a quasi-symfonik. Pod wieloma wzgl璠ami by to tw鏎 eksperymentalny, nie przywi您uj帷y tak du瞠j wagi do linii melodycznej, a raczej skupiaj帷y si na imitowaniu orkiestrowej dramaturgii za pomoc odpowiednio zaprogramowanych sampli. Mo瞠 w豉郾ie z takowego podej軼ia wyp造wa豉 ca豉 si豉 i gatunkowy ci篹ar Runaway. Dla wsp馧czesnego s逝chacza jest ona bowiem bardzo trudnym orzechem do zgryzienia. I nawet w obliczu coraz modniejszych synthwave闚, retro-sentymentalnych pastisz闚, Runaway jawi si jako produkt okropnie archaiczny i rozmijaj帷y si ze wsp馧czesn estetyk. Wra瞠nia te pot璕owa mo瞠 do鈍iadczenie filmowe, kt鏎e z nutk sentymentu zmieszanego z konsternacj stawia przed nami groteskow wizj wype軟ionego robotami 鈍iata. Wy陰czaj帷 z tego rachunku wszelkie estetyczne animozje, trzeba przyzna, 瞠 pod wzgl璠em funkcjonalnym 軼ie磬a d德i瘯owa Jerry’ego Goldsmitha jako tako sobie radzi. Z pewno軼i gorzej przychodzi docenienie tych stara w pierwszych kilkudziesi璚iu minutach seansu, ale w miar zag喚biania si w tre嗆, muzyka przejmuje funkcje motoryczne w czym zdaje si najlepiej sprawdza. Wszak poczynione na potrzeby Runaway eksperymenty znajd swoje zastosowanie kilka miesi璚y p騧niej przy tworzeniu elektronicznych warstw do Rambo 2.


Mimo tego film Crichtona nie zach璚a wsp馧czesnego odbiorcy do si璕ni璚ia po album soundtrackowy. Na przestrzeni lat takowy cieszy si jednak ca趾iem sporym powodzeniem. Na tyle du篡m, by posiadaj帷a prawa do publikacji materia逝, wytw鏎nia Varese Sarbande, kilkakrotnie ponawia豉 w swojej ofercie ten soundtrack. W zmiennej konfiguracji i przy wielu r騜nych okazjach zawsze dosy szybko znika z p馧ek magazyn闚. Tak te by這 mi璠zy innymi w 2006 roku, kiedy ukaza si limitowany do 2 tysi璚y egzemplarzy The Deluxe Edition zawieraj帷y zremasterowany „complete score”. 44-minutowy album rozszed si w b造skawicznym tempie, wi璚 po niespe軟a dekadzie Robert Townson postanowi dokona kolejnej reedycji – tym razem w ramach serii Varese Encore wrzucaj帷ej do obiegu dawno wyprzedane nak豉dy. I w豉郾ie to wydawnictwo mia這 okazj trafi do mojej kolekcji.

Zakup podyktowany raczej sentymentem, jak捷 fanowsk ch璚i uzupe軟ienia kolekcji jednego z najbardziej cenionych kompozytor闚, nijak nie przek豉da si na cz瘰totliwo嗆 ods逝chu. M璚z ju pierwsze minuty obcowania z tym soundtrackiem – bardzo surowe i zimne w wyra瘸nych emocjach. Niestety, eksperymenty Goldsmitha z zast瘼owaniem smyczk闚 minorowymi teksturami nie przekonuj w wi瘯szym stopniu. Monotonne frazy uzupe軟iane s pulsuj帷ymi samplami jakkolwiek trafiaj帷ymi w groteskow wizj Crichtona, ale m璚z帷ymi w indywidualnym starciu z odbiorc. Piskliwe syntezatory skojarzone z surow lini basow tworz optymalne 鈔odowisko do budowania napi璚ia w takich utworach, jak The Floater b康 te Shootin' Up The Ritz. Wymow oscyluj wok馧 podobnych w wymowie fragment闚 Terminatora, cho trzeba uzna tu wy窺zo嗆 Fidela w gospodarowaniu muzyczn przestrzeni.

Pod wzgl璠em umiej皻nego budowania architektury akcji trudno tu jednak zdetronizowa Goldsmitha. Wystarczy這 kilka lat do鈍iadcze, by praktycznie w ciemno odczytywa rytm i nastr鎩 danej sceny. Nie bez znaczenia okaza造 si tu r闚nie licznie podejmowane eksperymenty z poszczeg鏊nymi barwami i syntezatorami. Najbardziej rzutuj帷e na dalsz karier by這 stworzenie „chrapliwego” sygna逝 wnosz帷ego pot篹n dawk grozy. Nie zawsze kojarzony jest bezpo鈔ednio z akcj, jak w przypadku dosy zachowawczego, buduj帷ego napi璚ie The Tap oraz Sushi Switch. Aczkolwiek gdy zaczyna przemawia bardziej agresywnym j瞛ykiem, to nie spos鏏 nie odnie嗆 wra瞠nia, 瞠 oto rozpo軼ierane s przed nami merytoryczne podwaliny pod 軼ie磬 d德i瘯ow do Rambo 2. Bardzo wymowne s pod tym wzgl璠em utwory 40th Floor oraz Construction Site. W Ucieczce nie brakuje r闚nie tradycyjnych, opartych na perkusjach, utwor闚 akcji. A s nimi na przyk豉d Lockons czy Alley Fight. Jakkolwiek ma這 intryguj帷e pod wzgl璠em wykonawczym stanowi mog kr鏒ki oddech przed kolejn porcj ci篹kich, designerskich fragment闚.

Zupe軟ym przeciwie雟twem ponurej ilustracji wystawiaj帷ej s逝chacza na ci篹k pr鏏 jest utw鏎 z napis闚 ko鎍owych, No Luther (The Resolution), b璠帷y w豉軼iwie jedynym towarem eksportowym 軼ie磬i d德i瘯owej do Ucieczki. Liryczny, uderzaj帷y w popow konwencj, odprowadza nas do suity tematycznej, kt鏎a dosy 豉skawie obchodzi si z narzucon wcze郾iej melodyk. Jest wartko, intensywnie i bez zb璠nej brawury w epatowaniu piszcz帷ymi samplami. A chcia這by si, aby wi瘯szo嗆 albumu prezentowa豉 podobny poziom.

Niestety za這瞠nia by造 inne i efekt jest jaki jest. Goldsmithowi na p馧 gwizdka uda si ten eksperyment, bo o ile podj皻ymi 鈔odkami nie zak豉ma w 瘸den spos鏏 tre軼i filmu, to z drugiej strony nie zadba, aby pom鏂 odbiorcy w puszczeniu wodzy swojej fantazji. Problem ten wydaje si tym wi瘯szy im wi璚ej lat up造wa od premiery widowiska Crichtona. Dlatego te przygod z omawianym tu soundtrackiem polecam tylko najbardziej zagorza造m mi這郾ikom tw鏎czo軼i Goldsmitha… Ewentualnie fanom filmowej Ucieczki.



Autor recenzji:  Tomek Goska
Nasza ocena
Oryginalno嗆 軼ie磬i:
Muzyka w filmie:
Muzyka na p造cie:
OCENA OG粌NA:
Lista utwor闚
  • 1. Main Title (01:45)
  • 2. Bug Machine (00:40)
  • 3. The Floater (00:45)
  • 4. No Interview (01:22)
  • 5. Crazed Robot (03:05)
  • 6. She Went Home (01:36)
  • 7. ACME Service (00:29)
  • 8. The Spider (00:44)
  • 9. Alley Flight (02:07)
  • 10. Shootin’ Up The Ritz (03:25)
  • 11. The Bullet (03:06)
  • 12. She Makes Pasta (01:29)
  • 13. Psychic Reading (01:10)
  • 14. The Tap (01:14)
  • 15. Lockons (04:06)
  • 16. Sushi Switch (03:18)
  • 17. Spider In The Toilet (00:22)
  • 18. The Computer (00:33)
  • 19. The Monitor (00:28)
  • 20. Construction Site (01:05)
  • 21. 40th Floor (01:26)
  • 22. Over The Edge (03:10)
  • 23. Luther Dies (01:12)
  • 24. No Luther (The Resolution) (05:32)
Czas trwania: 44:09
Komentarze
Mefisto 2016-09-04
15:01
E tam, nie jest tak 幢e - jest sporo dynamiki, Main Title daje rad i wprowadza przyjemn liryk, a album zamyka si w zjadliwych trzech kwadransach. Miejscami faktycznie mocno si to postarza這, ale 豉two doceni kreatywno嗆 i fakt, 瞠 nawet takimi prostymi 鈔odkami Jerry potrafi zaciekawi odbiorc poza kontekstem (cho oczywi軼ie nie takie by這 zadanie jego muzyki) Czy daj, nawet je郵i naciagane.

Runaway (Ucieczka)

Kompozytor:

  • Jerry Goldsmith

Muzyka dodatkowa:

  • Joel Goldsmith

Wykonawcy:

  • Jerry Goldsmith

Wydawca:

  • Varese Sarabande (1984/2014)

Producent:

  • Jerry Goldsmith
  • Robert Townson

R E K L A M A





NASI PARTNERZY:



Poki.pl
Grydladzieci.pl


 
Strona hostowana przez
www.twojastrona.pl
Copyright © 2005-2019 FilmMusic.pl.
Wszelkie materia造 multimedialne wykorzystane na tej stronie s逝膨 jedynie celom informacyjnym.
Projekt i wykonanie