Szukaj: w


recenzje

Valerie a týden divů (Waleria i tydzień cudów)


­
Waleria i tydzień cudów Jaromila Jireša (Valerie and the Her Week of Wonders, oryg. Valerie a týden divů) to czechosłowacka, surrealistyczna baśń, powstała na podstawie tak samo zatytułowanej powieści Vitězslava Nezvala. Pewnego dnia nastoletniej Walerii zostają skradzione kolczyki. Sprawcą tego czynu okazuje się chłopak o imieniu Orlik, który wkrótce wyznaje dziewczynie miłość. Niedługo potem wychodzi na jaw, że kolczyki zapewniają swojemu posiadaczowi nieśmiertelność. Artefaktem zaczyna się interesować chciwy biskup z miejscowego kościoła.

Ścieżkę dźwiękową do Walerii i tygodnia cudów stworzył Luboš Fišer (1935-1999) (gdzieniegdzie jako autor muzyki błędnie jest wymieniany również Jan Klusak, kompozytor, który wystąpił w filmie Jireša). Urodzony w Pradze muzyk był ówcześnie jednym z najważniejszych artystów piszących do filmów czechosłowackiej nowej fali. Fišer miał na koncie także szereg utworów muzyki poważnej, w tym sonaty oraz koncerty na solowe instrumenty. Z jego twórczości próbę czasu najlepiej przetrwały kompozycje z filmów i seriali, choć i w tym przypadku nazwanie ich popularnymi byłoby sporym nadużyciem. Abstrahując już od faktycznej jakości tych dzieł, niestety większość z nich pojawiła się jedynie na rozmaitych kompilacjach, a tylko nieliczne doczekały się pełnego, oficjalnego wydania. Nawet soundtrack z Walerii i tygodnia cudów, uznawany za jego opus magnum, po raz pierwszy ujrzał światło dzienne dopiero w 2006 roku, czyli 36 lat po premierze obrazu Jireša. Zgodnie jednak z naszym porzekadłem, lepiej późno niż wcale.

Album otwiera wyborne The Magic Yard. Fišer prezentuje w nim dwuczęściowy temat przewodni. Najpierw usłyszymy bardzo delikatną i wpadającą w ucho melodię, z początku prowadzoną przez flet poprzeczny, a następnie przez obój. Do tego Czech dorzuca pasaże harfy, które podkreślają subtelny ton tej muzyki, sprawnie odzwierciedlającej uroczą i niewinną Walerię. Po minucie Fišer wprowadza jednak nowy motyw, równie łagodny w wydźwięku, lecz bardziej magiczny i eteryczny. Wspaniale brzmią tutaj partie klawesynu oraz młodzieńczy chórek. Utwór kończy się wejściem kolejnego urokliwego motywu, tym razem pobocznego. Wszystkie trzy melodie są bardzo proste, lecz dzięki swojej chwytliwości i świetnym instrumentacjom, szybko zapadają w pamięć. To właśnie wejścia tych tematów najlepiej rozbrzmiewają podczas seansu, uwypuklając niezwykłość i nietuzinkowość Walerii i tygodnia cudów. Jak zatem nietrudno się domyślić, są to też najbardziej atrakcyjne fragmenty podczas odsłuchu soundtracka, aczkolwiek trzeba powiedzieć, że nigdy nie osiągają już tak znakomitego poziomu oddziaływania, jak w rzeczonym The Magic Yard.

W zasadzie nie trzeba oglądać filmu Jireša, aby stwierdzić, że zapewne jest to nietypowe, surrealistyczne kino. Podpowiada nam to bowiem omawiany album, a konkretnie jego eklektyzm gatunkowy. Dla przykładu kompozytor nie unika próby odzwierciedlenia czasu akcji. Wprowadza on zatem elementy typowe dla muzyki dworskiej i królewskich orszaków (sekcja dęta, tamburyna i dzwonki), a także pseudoceltyckie solówki na skrzypcach. Kolejną składową partytury są dzwonkowe kołysanki – jedna durowa (min. Talk With Grandmother i Disquiet), i jedna molowa (min. The Letter 2 / Friends). Utwory te nadają całości pewnej umiarkowanej infantylności (co wiąże się rzecz jasna z nieletnią Walerią, główną protagonistką filmu). Co ważne, we wszystkich tych przypadkach Czech kładzie nacisk na aspekt melodyczny, w ten sposób tworząc pokaźną warstwę tematyczną.


Specyficzną płaszczyzną ścieżki dźwiękowej z Walerii i tygodnia cudów, i zarazem kolejnym elementem sygnalizującym multigatunkowość tej pracy, są odwołania do muzyki sakralnej (wątek biskupa Graciana). Fišer sięga nie tylko po typowe dla tego gatunku środki wyrazu, jak organy, liturgiczne śpiewy i dzwony, ale również po... litanie. Tak, w niektórych utworach będzie nam dane usłyszeć dziecięce recytacje tych modlitw. Kompozycje te kontrastują w sporej mierze z resztą partytury, oddając na wpół mroczny ton opowieści Jireša. Wypada jednak nadmienić, że nie zawsze dobrze działają poza filmowym kontekstem. Dysonujące partie organów, czy modlitwy, to nie to, w czym lubują się miłośnicy muzyki filmowej. Zresztą natkniemy się też na kilka innych, mniej interesujących ścieżek, oddelegowanych głównie do budowania napięcia. Jedna z nich, Awakening, to awangarda pełną gębą i pewnego rodzaju zapowiedź powstałej później muzyki industrialnej.

Jak widać zatem, mamy do czynienia z różnorodnym dziełem. Niestety w pewnym stopniu działa to też na jego niekorzyść. Partytura, pomimo obszernej bazy tematycznej, w domowym zaciszu wydaje się trochę chaotyczna. Wrażenie to potęguje montaż muzyki. Chociaż 42 minuty muzyki skupione w 22 utworach brzmi całkiem przystępnie, to jednak musimy mieć na uwadze, że niektóre kawałki składają się z kilku pomniejszych, w dodatku czasem zupełnie nie związanych ze sobą stylistycznie, ani nie połączonych ze sobą muzycznymi przejściami. Tak też o ile ścieżka dźwiękowa Fišera na papierze prezentuje się bardzo dobrze (w filmie wręcz rewelacyjnie), o tyle jej odsłuch niekoniecznie musi być gwarantem idealnych doznań słuchowych.

Waleria i tydzień cudów Luboša Fišer jest postrzegana za jeden z najlepszych soundtracków czechosłowackiego kina nowej fali. Cóż, na pewno jest to dzieło niebanalne i oryginalne. Czech znakomicie wczuł się w baśniową atmosferę, tworząc partyturę bogatą aranżacyjnie i tematycznie. Na zbieranie laurów zasługuje zwłaszcza znakomity motyw główny, którego śmiało można by postawić wśród najlepszych kompozycji czechosłowackiej muzyki filmowej (by wspomnieć tu chociażby melodie z Palacza zwłok Zdenka Liški, czy z Trzech orzeszków dla Kopciuszka Karela Svobody). Niestety sama prezentacja albumowa ścieżki dźwiękowej Fišera nastręcza pewnych problemów. Zdarzają się tutaj mniej ciekawe fragmenty, poszczególne ścieżki bywają zlepkami króciutkich utworów, a do miszmaszu brzmieniowego można mieć ambiwalentny stosunek. Jakkolwiek Waleria i tydzień cudów to jedna z tych prac, w których można poczuć prawdziwą, muzyczną magię.



Nasza ocena
Oryginalność ścieżki:
Muzyka w filmie:
Muzyka na płycie:
OCENA OGÓLNA:
Lista utworów
  • 1. The Magic Yard (05:46)
  • 2. Talk With Grandmother (03:55)
  • 3. The Letter (01:08)
  • 4. The Sermon (02:56)
  • 5. Losing The Way (01:15)
  • 6. The Visit (02:13)
  • 7. The Work of Death (01:02)
  • 8. Dinner (01:09)
  • 9. Dense Smoke (01:38)
  • 10. The Contract / The Wedding (01:49)
  • 11. The Punishment (01:09)
  • 12. Disquiet (01:36)
  • 13. Awakening (00:59)
  • 14. Brother and Sister (00:57)
  • 15. Sacrifice (02:16)
  • 16. The Letter 2 / Friends (01:52)
  • 17. In Flames (01:23)
  • 18. Puppets (01:40)
  • 19. Homeless (01:27)
  • 20. Questions and Answers (02:06)
  • 21. Confession (00:51)
  • 22. Forgiveness (01:28)
  • 23. And The Last (05:07)
Czas trwania: 45:42
Komentarze
Mefisto 2016-07-31
21:39
Bardzo sympatyczna, przyjemna muzyka. Zgoda z oceną.
Koper 2017-12-08
20:10
Obejrzałem niedawno Walerię, zupełnie nie pamiętając że recenzowałeś ten OST. I dziś coś mnie tknęło by sprawdzić w bazie recek... :) Cóż, nie pozostaje mi nic innego jak tylko zgodzić się w pełni z ocenami. Obok "miękkich" zdjęć, to muzyka Fisera buduje dominujący w filmie urokliwo-baśniowy klimat i jest równie ładna jak główna bohaterka. ;) Szkoda, że wydanie albumowe pozostawia wiele do życzenia, a wrażenia psuje głównie beznadziejny montaż. Ale nawet on nie jest w stanie całkiem zepsuć przyjemność obcowania z Walerią (tą muzyczną Walerią ofkors;)). Swoją drogą co te dziecięce chórki tam śpiewają? Coś o jakiejś dobranocce czarodziejskiej? ;):)
DominikCh 2017-12-08
22:09
Niestety nigdzie nie znalazłem oryginalnych słów. Chyba musisz się zadowolić tekstem anglojęzycznego coveru tematu głównego. ;-) https://www.youtube.com/watch?v=as5ZdjYGdRY

Valerie a týden divů (Waleria i tydzień cudów)

Kompozytor:

  • Luboš Fišer

Dyrygent:

  • František Belfín

Orkiestrator:

  • Luboš Fišer

Wykonawcy:

  • Filmový Symfonický Orchestr

Wydawca:

  • Finders Keepers (1970/2006)

R E K L A M A





NASI PARTNERZY:



Poki.pl
Grydladzieci.pl


 
Strona hostowana przez
www.twojastrona.pl
Copyright © 2005-2020 FilmMusic.pl.
Wszelkie materiały multimedialne wykorzystane na tej stronie służą jedynie celom informacyjnym.
Projekt i wykonanie